Tone of voice voor AI vastleggen: zo schrijft ChatGPT echt in jouw stem

Je vraagt ChatGPT om een Instagram-post in jouw stijl. Je krijgt iets terug dat netjes is, grammaticaal klopt, en voor geen enkele lezer klinkt als jij. Te glad. Te universeel. Te zoals iedere andere ondernemer in jouw branche.

Dat ligt niet aan ChatGPT. Het ligt aan wat je hebt aangeleverd. AI heeft geen idee hoe jij schrijft, tenzij je dat heel concreet vastlegt. En 'schrijf in mijn stijl' is geen concrete vastlegging. Dat is een verzoek waar AI vrij in is om te gokken.

Een tone of voice document is geen marketingdocument vol leuke woorden. Het is een set instructies die zo specifiek is dat AI er niet meer omheen kan. In dit artikel laat ik je zien wat erin moet, hoe je het opstelt en hoe je het in een paar minuten in je AI-tools laadt.

De gidsen die je online vindt bestaan uit drie kolommen: vermijden, gebruiken, en een vage merkpersoonlijkheid als 'warm maar professioneel'. Dat klinkt georganiseerd, maar geeft AI nul houvast.

Een AI weet niet wat 'warm maar professioneel' voor jou betekent. Honderd verschillende ondernemers schrijven honderd verschillende versies van warm en professioneel. Zonder voorbeelden raadt AI er een, en dat is meestal de meest generieke variant.

Het tweede probleem: de meeste documenten leggen vast hoe je wilt klinken, niet hoe je werkelijk klinkt. Dat verschil is groot. AI kan alleen jouw stem nabootsen als het weet hoe je nu schrijft, niet hoe je ergens hoopt te schrijven.

Een tone of voice die je in AI uploadt heeft drie onderdelen.

Laag een: voorbeelden uit je eigen werk. Niet beschrijven hoe je klinkt, maar laten zien. Drie tot vijf stukjes tekst die jij zelf hebt geschreven en waarvan je vindt dat het echt jouw stem is. Een gebouwd over een onderwerp, eentje uit een nieuwsbrief, eentje uit een Instagram-post. AI haalt daar meer uit dan uit duizend bijvoeglijke naamwoorden.

Laag twee: woorden en zinnen die je nooit gebruikt. Concreet. 'Wij ontzorgen je', 'duik dieper in', 'het ultieme geheim', 'transformatie'. Maak een lijst van twintig dingen die jij nooit zo zou zeggen. AI heeft een sterk vermoeden naar dat soort woorden en moet daar expliciet vanaf gehouden worden.

Laag drie: ritme en structuur. Houd je van korte zinnen? Begin je vaak met een vraag? Schrijf je in alinea's van twee zinnen of in langere blokken? Vertel dat. En geef bij elk punt een voorbeeld uit je eigen werk dat het bewijst.

Een werkende tone of voice past op twee tot drie A4. Niet langer. Zo bouw je hem op.

Bovenaan: drie regels over wie je bent en voor wie je schrijft. Eén zin over je vak, één zin over je doelgroep, één zin over wat je vooral wel of niet wilt zijn. Dit is context voor de AI.

Daarna: een blok met drie tot vijf voorbeelden van je echte werk. Letterlijk geplakt. Erbij vermelden wat het was: 'Instagram-post over geld vragen', 'Stukje uit nieuwsbrief over twijfel'.

Vervolgens: een lijst met woorden en zinnen die je nooit gebruikt, met een korte uitleg per stuk waarom niet. Niet alleen het woord, ook de reden. AI gebruikt die reden om vergelijkbare woorden ook te vermijden.

Tot slot: vijf tot tien regels over je schrijfritme. Hoe je begint, hoe je opbouwt, hoe je afsluit. Met voorbeelden uit je eigen teksten.

Sla dit op als pdf of txt. Upload het in ChatGPT als bijlage of in de Project Knowledge. In Claude als Project document. In Gemini onder Saved Info. Vanaf dat moment heeft elke prompt deze context als basis.

Een tone of voice document is een investering van twee tot drie uur. Daarna bespaar je elke week minimaal een uur op herschrijven. Want elke AI-tekst landt dichter bij jouw stem, en hoeft minder bewerking om publiceerbaar te zijn.

Als je merkt dat je niet weet welke woorden je nooit gebruikt, of welke voorbeelden representatief zijn, dan kan een interview helpen. Een AI-interview van ongeveer dertig minuten haalt deze patronen uit je vandaan zonder dat je er zelf op hoeft te komen. Je krijgt naast een klantprofiel en een buyer persona ook een tone of voice gids terug. Drie documenten die je direct uploadt zodat AI vanaf dat moment in jouw woorden schrijft, niet in die van ChatGPT.

Begin met wat je nu kunt opschrijven. Een ruwe versie van je tone of voice is beter dan geen versie. Een gepolijste versie kun je altijd later maken.